11.10.2011

Minder koolhydraten, beter geheugen

Een dieet waarbij de energie vooral uit vetten en eiwitten komt, en niet uit koolhydraten, verbetert de geheugenfuncties van ouderen. Dat schrijven neurowetenschappers van University of Cincinnati binnenkort in Neurobiology of Aging.

Alzheimer en dementie worden als gevolg van onze toenemende levensduur zo zoetjes aan volksziekten, en wetenschappers zoeken naar manieren waarmee we de opkomende epidemie kunnen afremmen. Volgens studies hebben mensen die continu rondlopen met een hoge insuline- en glucosespiegel een verhoogde kans op mentale verslechtering bij het klimmen van de jaren.

Onderzoekers vermoeden dat ons industrieel dieet, waarin [vooral snel opneembare] koolhydraten een groot van onze calorische inname voor hun rekening nemen, een driver is van de toename van het aantal gevallen van Alzheimer en dementie.

Studie
De onderzoekers uit Cincinnati vroegen zich af of een dieet met juist bijzonder weinig koolhydraten de hersenen van ouderen beter laat werken. Dus deden ze een experiment met 23 ouderen van gemiddeld 70 jaar, die merkten dat ze dingen begonnen te vergeten.

Keton
De onderzoekers verdeelden hun proefpersonen in 2 groepen. De ene kreeg 6 weken een 'normaal' dieet waarin het gros van de energie uit koolhydraten kwam [High carb]. De andere kreeg een dieet met juist erg weinig koolhydraten [Low carb]. Dat laatste dieet heet ook wel een 'ketogeen dieet'.

'Ketogeen' betekent in dit geval dat een voedingspatroon leidt tot het vrijkomen van ketonen. Ketonen [basisstructuur hierboven] komen vrij als het lichaam langdurig overschakelt op vet als brandstof. Ketonen zijn afgebroken stukjes vetzuur, die het lichaam graag gebruikt als energie.


Minder koolhydraten, beter geheugen


De proefpersonen streefden naar een dagelijkse inname van koolhydraten van 20 gram per dag. Dat haalden ze niet, maar ze kwamen een heel eind.

Resultaten
Vlak voor en pal na de periode van 6 weken testten de onderzoekers de geheugenfuncties van de proefpersonen. De onderzoekers keken hoe goed de ouderen woorden konden onthouden [Verbal Memory] en hoe goed ze getallen en letters konden rangschikken [Memory]. De scores op beide tests verbeterden door het ketogene dieet.


Minder koolhydraten, beter geheugen


Minder koolhydraten, beter geheugen


Hoe meer de insulinespiegel zakte, des te beter verbeterden de scores. Nog sterker was het effect van de hoeveelheid ketonen in de urine van de low-carbgroep. "Urinary ketone bodies were not detected for the high carbohydrate subjects but were present for the low carbohydrate subjects, and ketone body levels were related to memory performance, r=0.45, p=0.04", schrijven de onderzoekers.

Conclusie
Het lijkt er dus op dat een dieet met weinig koolhydraten de hersenen van ouderen beschermt. De onderzoekers pleiten voor enige terughoudendheid. "Should this approach prove to be effective and to have benefit beyond the period of intervention, it might be applied intermittently as a preventive strategy, an approach that would mitigate many concerns about chronic, severe carbohydrate restriction."

Bron:
Neurobiol Aging. 2012 Feb;33(2):425.e19-27.

Meer:
Beter leren met supplementencocktail (27-9-2008)
Stofje in mandarijnen verbetert geheugen (31-7-2008)
Epicatechine en lichaamsbeweging verbeteren het geheugen (1-6-2007)