Ergogenics

  [Definitie:] "An ergogenic aid is any substance or phenomenon that enhances performance." (Wilmore and Costill)

  Nieuwsbrief over doping, supplementen, voeding en training

  PanPharm       Chroompicolinaat       Advies Supplementen       Resveratrol    

3 0 - 0 8 - 2 0 0 0

Meer spieren en minder vet door CLA

CLA helpt afslankers niet om gewicht te verliezen. Wel heeft het supplement een spieropbouwende functie en remt het de groei van vetcellen, waardoor CLA de verhouding spier/vet verbetert. Dat vertelden onderzoekers op een bijeenkomst van de American Chemical Society.

Volgens wetenschappers van de University of Wisconsin zetten mensen die CLA gebruiken als ze aankomen twee keer zoveel spier aan als mensen die het supplement niet gebruiken. Dat concludeerden ze uit een onderzoek, waarin 80 zware mensen gedurende zes maanden weinig vet te eten kregen en moesten sporten. De ene helft van de personen kreeg daarbij een placebo, de andere helft CLA. De supplementgroep en de placebogroep verloren evenveel gewicht - gemiddeld tussen de twee en drie kilo.

Het verschil tussen de groepen zat hem echter in de paar mensen die stopten met het dieet en gewicht wonnen. Bij de placebostoppers bestond de nieuwe lichaamsmassa voor 75 procent uit vet en 25 procent uit lean body mass (LBM). Bij de CLA-stoppers was de verhouding tussen vet en LBM fifty-fifty.

Het onderzoek is betaald door de supplementenindustrie.

Op dezelfde bijeenkomst presenteerden Noorse onderzoekers hun onderzoek naar het gebruik van CLA door zwaarlijvige mensen. Zonder een dieet te volgen verloor de gemiddelde participant van 75 kilo één kilo in drie maanden tijd. Niet veel, maar statistisch significant, aldus de wetenschappers. Er deden zestig mensen aan het onderzoek mee.

Geconjugeerd linolzuur, zoals CLA in het Nederlands voluit heet, zit in dierlijke vetten - bijvoorbeeld in kaas, zuivel en vlees. In supplementen zit 500 tot 1000 milligram CLA per pil.

Critici zijn nog steeds niet overtuigd van het nut van CLA. Bij dieren zijn dan wel interessante resultaten geboekt, maar bij mensen valt het gewichtverlies alsnog tegen. Overigens is er nog niets bekend over de lange termijngevolgen van een hoog gedoseerd gebruik van CLA.

CNN, 21-8-2000.

2 9 - 0 6 - 2 0 0 1

CLA werkt

Het supplement CLA vermindert de hoeveelheid vet en vermeerdert de spiermassa bij mensen met overgewicht. Dat blijkt uit een Noorse studie.

De onderzoekers gaven hun proefpersonen verschillende doseringen CLA gedurende 12 weken. De proefpersonen moesten daarbij trainen in een sportschool. Voor, tijdens en na de twaalf weken registreerden de onderzoekers de spier- en vetmassa van de proefpersonen.


Dosering/dag

Effect vetmassa

Effect spiermassa

Placebo

+ 1,6 kilo

Niks

1,7 gram

- 1,2 kilo

+ 0,9 kilo

3,4 gram

- 1,8 kilo

+ 0,4 kilo

5,1 gram

- 0,4 kilo

+ 0,5 kilo


Uit vragenlijsten bleek verder dat de proefpersonen zich beter voelden als ze meer CLA binnenkregen.

Blankson H, Stakkestad JA, Fagertun H, Thom E, Wadstein J, Gudmundsen O. Conjugated linoleic acid reduces body fat mass in overweight and obese humans. Journal of Nutrition, december 2000, 130(12), blz. 2943-2948. [PubMed]

1 2 - 1 1 - 2 0 0 1

CLA-dierstudies

Studie

Type

Focus

Uitkomst

Br J Nutr 2001 Apr;85(4):465-73. [PubMed]

Slachtkuikens.

Zetten kuikens kwalitatief beter vlees aan als je hun voer 42 dagen uit enkele halve procenten CLA laat bestaan?

Ja. Buikvet gaat weg. De spieren die de dieren gebruiken (poten) groeien. De borstspieren niet.

J Anim Sci 2001 Aug;79(8):2187-95. [PubMed]

Varkens kregen voer dat voor 0,75 procent uit CLA bestond.

Krijgen stressvarkens, die veel cortisol aanmaken en 'vette lovehandles' hebben, meer of minder vet door CLA? En gewone varkens?

Op beide typen vermindert CLA de vetafzettingen in de taille. Bij beide typen is de rugspier groter. Deels omdat er wat meer vet in is opgeslagen.

J Anim Sci 2001 Jul;79(7):1821-8. [PubMed]

Biggen krijgen voer dat tot een procent uit CLA bestaat.

Wat is het effect van CLA op het karkas?

Minder vet, meer spier. Hoe meer CLA, des te harder de buik.

1 2 - 1 1 - 2 0 0 1

Humane CLA-studies

Studie

Type

Focus

Uitkomst

Conclusie

Lipids 2000 Jul;35(7):777-82. [PubMed]

Zeven gezonde vrouwen kregen 64 dagen achter elkaar 3 gram CLA per dag.

Vermindert CLA het vetpercentage?

Geen effect, ook niet op verbranding.

Geen effect.

Lipids 2001 Aug;36(8):767-72. [PubMed]

Zes gezonde vrouwen krijgen 3,6 gram CLA per dag. 64 dagen. Daarna brengen ze een paar dagen door in een afgesloten, gecontroleerde ruimte.

Wat is het effect van CLA op de verbranding van vet tijdens rust en inspanning?

Geen.

Geen effect.

J Int Med Res 2001 Sep-Oct;29(5):392-6s. [PubMed]

Twintig gezonde, niet zware mensen, die drie keer per week trainden met gewichten, namen 3.6 gram per dag, verdeeld over de maaltijden.

Wat is het effect van CLA op mensen die trainen?

Lichaamsgewicht blijft gelijk maar vetpercentage daalt.

Effect.

Lipids 2001 Aug;36(8):773-81. [PubMed]

53 gezonde volwassenen, krijgen 4,2 gram CLA per dag. Twaalf weken.

Wat is het effect van CLA op gezonde volwassenen?

Vetpercentage vermindert met bijna vier procent, lichaamsgewicht blijft gelijk.

Effect.

Int J Obes Relat Metab Disord 2001 Aug;25(8):1129-35. [PubMed]

25 dikke mannen kregen 4,6 gram per dag, 4 weken lang.

Val je door CLA af? Verbetert je cholesterol?

Ja. Buikvet vermindert. Hoeveelheid spier blijft echter gelijk. Geen impact bloedwaarden.

Effect.

J Nutr 2000 Dec;130(12):2943-8. [PubMed]

Zestig te zware mensen, kregen 1,7 of 3,4 of 5,1 of 6,8 gram CLA per dag, twaalf weken lang.

Vermindert CLA overgewicht?

Ja. De CLA-groep verloor meer vet dan de controlegroep die olijfolie kreeg. Het verlies was significant bij de groep die dagelijks 3,4 gram of meer binnenkreeg. Er was geen effect op de spiermassa.

Effect.

Lipids 2000 Jul;35(7):783-8. [PubMed]

Zeven gezonde vrouwen kregen 64 dagen achter elkaar 3 gram CLA per dag.

Verandert CLA de eetlust en het leptine?

De aanmaak van leptine liep terug, maar de eetlust bleef constant.

Effect, maar zwak.

Clin Sci (Lond) 2000 Dec;99(6):511-6. [PubMed]

Oudere mannen van gemiddeld 53 jaar kregen een maand 4.2 gram CLA per dag.

Verandert CLA de prostaglandine-huishouding?

Ja. Significante toename van metabolieten van PGF2 alfa.

Effect. Vetremmende en anabole werking aannemelijk.

Lipids 2001 Mar;36(3):229-36. [PubMed]

Gezonde jonge vrouwen.

Verbetert je cholesterol door 3,9 gram CLA per dag, twee maanden lang?

Nee.

Geen effect.

Lipids 2001 Mar;36(3):221-7. [PubMed]

Gezonde jonge vrouwen.

Verbetert je bloedstolling door 3.9 gram CLA per dag, twee maanden lang?

Nee.

Geen effect.

Lipids 2000 Oct;35(10):1065-71. [PubMed]

Zeventien vrouwen kregen 3.9 gram Tonalin per dag, 63 dagen lang, en een vaccin.

Bouw je sneller immuniteit op als je CLA gebruikt?

Nee.

Geen effect.

1 9 - 0 2 - 2 0 0 2

Beter dan CLA: CNA

Muizen verliezen een kwart van hun vet als hun voer voor 0.3 procent uit CLA bestaat. Maar, ontdekten onderzoekers, als je het CLA vervangt door CNA of nonadecadienoic acid, dan verliezen ze 81 procent van hun vet. Meer dan drie keer zoveel. Is CNA de opvolger van CLA?

Park Y, Pariza MW. The effects of dietary conjugated nonadecadienoic acid on body composition in mice. Biochim Biophys Acta 2001 Oct 31;1533(3):171-4. [PubMed]

1 9 - 0 9 - 2 0 0 2

CLA heeft calorieen nodig

Krachtsporters die vier weken CLA gebruiken gaan niet harder vooruit dan sporters die het zonder CLA doen. Dat ontdekten Amerikaanse en Canadese onderzoekers, die het wondere vetzuur aan 23 ervaren bodybuilders gaven.

De proefpersonen kregen dagelijks negen, zes of drie gram CLA - of een placebo dat olijfolie bevatte. De onderzoekers keken vervolgens wat het supplement deed met de suikerconcentratie in het bloed, de botdichtheid, het lichaamsgewicht, de spiermassa en de kracht. Hoewel sommige van die waarden sneller stegen dan andere, was er van een statistisch significant effect van CLA geen sprake.

Maastrichtse onderzoekers weten misschien waarom. Zij merkten wel een duidelijk effect van CLA - bij zware mensen die een dieet hadden gevolgd, flink waren afgevallen en nu weer normaal waren gaan eten. CLA werkt dus, ontdekten de onderzoekers, bij mensen die aankomen.

De groep die dagelijks 1,8 of 3,6 gram CLA kreeg werd iets minder zwaar dan de groep die een placebo kreeg, al was het effect niet significant. Wel significant was de aard van de gewichtstoename: bij de CLA-groep bestond die verhoudingsgewijs uit meer spier en uit minder vet. De proefpersonen hadden ook minder last van honger.

Wat betreft de werking van CLA: onderzoekers geloven steeds minder in de theorie dat CLA de werking van insuline verbetert. Het anabool effect lijkt vooral samen te hangen met de aanmaak van eiwitten als Interleukine 6, Tumor Necrose Factor (gaan omhoog) en Interleukine 4 (gaat omlaag).

1. Kreider RB, Ferreira MP, Greenwood M, Wilson M, Almada AL. Effects of Conjugated Linoleic Acid Supplementation During Resistance Training on Body Composition, Bone Density, Strength, and Selected Hematological Markers. J Strength Cond Res 2002 Aug;16(3):325-334. [PubMed]
2. Kamphuis MMJW, Lejeune MPGM, Westerterp-Plantenga MS. CLA affects resting metabolic rate, fat free mass and appetite, but not body weight regain, fat mass or energy intake. Paper. Gepresenteerd op het Xth Food Choice Conference.
3. Noone EJ, Noone EJ, Roche HM, Nugent AP, Gibney MJ. The effect of dietary supplementation using isomeric blends of conjugated linoleic acid on lipid metabolism in healthy human subjects. Br J Nutr 2002 Sep;88(3):243-51. [PubMed]
4. Kelley DS, Warren JM, Simon VA, Bartolini G, Mackey BE, Erickson KL. Similar effects of c9,t11-CLA and t10,c12-CLA on immune cell functions in mice. Lipids 2002 Jul;37(7):725-8. [PubMed]

2 3 - 0 5 - 2 0 0 2

CLA vergroot de lever

Wageningse onderzoekers hebben ontdekt dat het slankmakende en spieropbouwende vetzuur CLA bij muizen de lever vergroot. De dieren kregen een dieet dat voor bijna veertig procent uit vet bestond. Dat vet bestond weer voor een procent uit CLA.

De Wageningers ontdekten dat muizen slanker werden als ze CLA kregen. Het vetzuur versnelde het vetverlies door een dieet met weinig joules, maar werkte ook als de muizen ongebreideld mochten eten.(1)

'Voor ongeveer driekwart kunnen we het effect verklaren doordat de proefdieren meer energie gingen verbruiken', zegt onderzoeksleider dr Peter Zock. 'Voor de rest werd het gewichtsverlies veroorzaakt doordat de CLA-muizen via hun ontlasting meer vet uitscheidden.' De gebruikte dosis was aan de hoge kant, maar vergelijkbaar met de drie tot zes gram die supplementengebruikers per dag slikken.

In hun onderzoek stuitten de Wageningers op een bijwerking. De lever van de proefdieren nam tussen de dertig en de vijftig procent in omvang toe. 'Onderzoekers van Unilever die met hamsters werkten hebben ook iets dergelijks ontdekt', zegt Zock.(2) 'De lever van hun dieren werden dertig procent groter.'

Waardoor de lever vergroot weet Zock niet. 'Dat kan van alles zijn', zegt Zock. 'Ik durf er niet over te speculeren. Maar het geeft wel aan dat het tijd wordt voor systematische toxiciteitstudies bij dieren en gedegen onderzoek naar ongewenste bijwerkingen bij mensen. Die zijn er nog nauwelijks, zagen we tot onze verbazing. Zeker nu CLA in de winkels ligt moeten we daar niet te lang mee wachten.'

1. Terpstra AH, Beynen AC, Everts H, Kocsis S, Katan MB, Zock PL. The decrease in body fat in mice fed conjugated linoleic Acid is due to increases in energy expenditure and energy loss in the excreta. J Nutr 2002 May;132(5):940-5. [PubMed]
2. De Deckere EA, van Amelsvoort JM, McNeill GP, Jones P. Effects of conjugated linoleic acid (CLA) isomers on lipid levels and peroxisome proliferation in the hamster. Br J Nutr 1999 Oct;82(4):309-17. [PubMed]

2 4 - 0 9 - 2 0 0 3

Dierstudie: CLA is veilig

Ook in hoge doseringen en bij maandenlang gebruik is het anabole vetzuur CLA veilig. Dat blijkt uit een toxicologische studie naar het preparaat Clarinol G80, een toevoeging voor functional foods en supplementen.

De onderzoekers onderwierpen Clarinol aan een batterij tests. Zo stelden ze een aantal bacteriestammen, waaraan je makkelijk kunt zien of hun genen worden beschadigd, bloot aan het preparaat. Er was geen reactie. Een soortgelijk experiment met menselijke bloedcellen had dezelfde uitkomst. Dat wijst erop dat CLA geen kankerverwekkende eigenschappen heeft.


Samenstelling Clarinol. Figuur ontleend aan besproken artikel.


Het belangrijkste deel van de studie bestond echter uit een rattenstudie. Groepen vrouwtjes en mannetjes kregen negentig dagen lang een normaal dieet, een dieet met veel plantaardig vet, en een dieet met verschillende hoeveelheden CLA voorgezet.

Het voer van de ratten in de high dose groep bestond voor vijftien procent uit CLA. Dat is meer dan in andere dierenstudies, waarin de onderzoekers niet verder gingen dan vijf procent. Na negentig dagen werd een deel van de dieren geslacht en onderzocht. Een ander deel kreeg eerst nog vier weken standaardvoer, en ging pas daarna onder het mes. Zo keken de onderzoekers of eventuele bijwerkingen snel verdwenen.

De resultaten van dat deelonderzoek vatten we hieronder samen.

Sterfte

Kwam niet voor.

Lichaamssamenstelling

Het gewicht veranderde niet door de CLA. De samenstelling van het lichaam wel. Hoe meer CLA, des te minder vet. Vooral bij de vrouwtjesdieren was de vermindering duidelijk.

Voedselinname

Veranderde niet. Ook de efficiency waarmee het lichaam omging met de energie uit het voer veranderde niet. Wel verminderde in de high dose groep op het einde van het experiment de inname van water met ongeveer een kwart. De onderzoekers hebben er geen verklaring voor.

Lever

De leverenzymen ALAT en AlkP - en bij de vrouwtjes ook nog ASAT - waren in de hoge doseringgroep verhoogd. Maar aan het einde van de vier weken Time Off was er van die verhoging niets meer te bespeuren. Behalve dan bij de vrouwtjes: bij hen waren ALAT en ASAT nog steeds verhoogd.

Cholesterol

Bij de hooggedoseerde mannetjes ging het cholesterol wat omlaag, bij de vrouwtje omhoog. Aan het einde van de vier weken Time Off was daar niets meer van te merken. De triglyceriden reageerden precies zo.

Glucose/insuline

Kleine schommelingen, die na de vier weken Time Off waren verdwenen.

Mentale tests

Geen impact.

Organen

De vergroting van de lever, die destijds in de supplementenscene zoveel stof deed opwaaien, kwam ook in deze proef naar voren. Zeker bij de vrouwtjes in de hoog gedoseerde groep was de gewichtstoename van de lever aanzienlijk. Gecorrigeerd voor het lichaamsgewicht bedroeg die 52 procent. Na de vier weken Time Off was daar echter nog maar zes procent van over.

De leververgroting was de meest in het oog springende bijwerking die de onderzoekers vonden. Leververvetting had niet plaatsgevonden, ontdekten ze. De theorie dat de vergroting van de lever samenhing met kleiner wordende vetvoorraden lijkt daarmee van de baan. Er waren in de lever geen tekenen van pathologische processen, ook niet op celniveau. De onderzoekers vermoeden dat de leverhypertrofie te maken heeft met een niet nader omschreven 'aanpassing'. Ze vinden niet dat het effect de term 'bijwerking' verdient.

Ook in sommige andere organen waren tijdens het gebruik kleine schommelingen in de omvang. Die waren nauwelijks interessant.

Conclusie

De onderzoekers concluderen dat voeding die voor vijf procent uit Clarinol of soortgelijke CLA-mengsels bestaat, volkomen veilig is. Die norm, zeggen ze, is zelfs aan de conservatieve kant.


Door wie?

Het onderzoek is opgezet door voedingsreus Unilever en het in bijzondere vetzuren gespecialiseerde Loders. Delen van het onderzoek zijn uitgevoerd door TNO Voeding. De partijen hebben dus belang bij de onderzoeksuitkomsten: Loders wil CLA's gaan verkopen aan Unilever, die er straks slankmakende levensmiddelen van wil maken. Aan de andere kant staat Unilever Research bekend als een open instelling, waarvan de onderzoekers publiceren in peer reviewed bladen en contact hebben met collega's in universiteiten en onderzoeksinstellingen.

Slot

Waarom komen er pas zulke toxicologische studies als een bedrijf als Unilever zich met een supplement gaat bemoeien? Wie heeft ooit serieus gekeken of tribulus kwaad kan? Of vanadylsulfaat? Of al die honderden andere supplementen die sporters, patiënten of levensverlengers door hun keel jagen?

Helemaal niemand.

S. O'Hagan, A. Menzel. A subchronic 90-day oral rat toxicity study and in vitro genotoxicity studies with a conjugated linoleic acid product. Food and Chemical Toxicology, doi:10.1016/S0278-6915(03)00203-5.

0 1 - 0 6 - 2 0 0 4

Na een jaar op CLA heb je een paar kilo vet minder

Noorse onderzoekers hebben de grootste CLA-studie tot nu toe gepubliceerd. Een jaar suppletie met het slankmakende vetzuur doet de vetmassa met een paar kilo afnemen, ontdekten ze. Zonder dieet, zonder training.

In hun door supplementenmaker Cognis betaalde studie gaven de Noren 180 gezonde maar zware vrijwilligers een jaar lang elke dag een placebo of 3.5 gram CLA-isomeren. De helft daarvan bestond uit trans 10, cis 12, de andere helft uit cis 9, trans 11. De leeftijd van de proefpersonen liep uiteen van 18 tot 65, hun geslacht was zowel mannelijk als vrouwelijk. De proefpersonen mochten eten zoveel ze wilden. Trainen was niet verplicht.


Ontleend aan besproken publicatie


Voor, tijdens en na die periode maten de onderzoekers de vet- en spiermassa van hun proefpersonen. En nog veel, veel meer. De grafiek hieronder vertelt hoe het vetpercentage van de groepen zich ontwikkelde.


Ontleend aan besproken publicatie


De lijn met het bolletje is die van de placebo-groep. De lijn met het vierkantje is die van de groep die zijn CLA als vrije vetzuren kreeg. De lijn met het driehoekje is die van de groep die zijn CLA als gewoon vet kreeg. Statistisch was er tussen de CLA-groepen geen verschil.

Meer gegevens zie je in de tabellen hieronder. De totale vetmassa bij de CLA-groepen (BFM) liep met zo'n twee kilo terug en de droge massa (LBM) nam met iets meer dan een halve kilo toe. Waar een klein tweetje staar was de verandering statistisch significant.


Ontleend aan besproken publicatie


Ontleend aan besproken publicatie


Ontleend aan besproken publicatie


Vet

De ene proefpersoon reageerde beter dan de andere. De Noren lieten daarom een best responder analysis los op hun gegevens.


Ontleend aan besproken publicatie

Bijwerkingen

Van de 180 proefpersonen maakten er 156 het experiment af. In tien gevallen kwam dat door de bijwerkingen van het supplement: diaree en buikpijn. Die bijwerkingen kwamen echter even vaak voor bij de placebogroep die olijfolie kreeg. Het gevolg van gelatine en olie, denken de onderzoekers.

De Noren deden ook bloedonderzoek, en keken daarbij naar de lipiden, zoals het cholesterol, de insulinehuishouding, en de aanmaak van bloedcellen. Ze vonden kleine effecten, die soms nog significant waren ook. Ze wezen net zo vaak in de gunstige als in de ongunstige richting. Alle schommelingen bleven echter binnen de normale waarden.

Gaullier JM, Halse J, Hoye K, Kristiansen K, Fagertun H, Vik H, Gudmundsen O. Conjugated linoleic acid supplementation for 1 y reduces body fat mass in healthy overweight humans. Am J Clin Nutr. 2004 Jun;79(6):1118-25. [PubMed]

Navigatie

Nieuws

Contact

Over ons

Dossiers

Zoeken