Niet alle hallucinaties zijn het gevolg van een neuropsychiatrische aandoening. Soms zijn ze het gevolg van een tekort aan vitamine B12. En als dat het geval is, kan suppletie met vitamine B12 ervoor zorgen dat de hallucinaties weer verdwijnen. Dat blijkt uit een analyse van vijftig gevalsstudies door een Nederlandse psychiater, die in 2024 verscheen in Psychopathology.

Studie
Jan Dirk Blom, een psychiater die zich heeft gespecialiseerd in hallucinaties, is verbonden aan het Parnassia Psychiatric Institute in Den Haag. Blom verzamelde vijftig eerder gepubliceerde gevallen van patiënten bij wie artsen zowel hallucinaties als een tekort aan vitamine B12 hadden vastgesteld - en bovendien hadden aangetoond dat het tekort de hallucinaties veroorzaakte.

Dat gebeurde door de patiënten vitamine B12 te geven. Meestal kregen ze eerst injecties om de status snel te verbeteren, en daarna capsules of tabletten.

Resultaten
De hallucinaties hadden geen kenmerken waardoor ze zich onderscheidden van hallucinaties die niet door een tekort aan vitamine B12 werden veroorzaakt. Meestal zagen of hoorden de patiënten dingen die er niet waren.

Klik op de figuren en tabel hieronder voor een grotere versie.

In de meeste gevallen vloeiden de hallucinaties voort uit een neuropsychiatrische aandoening en hadden de patiënten ook andere symptomen, zoals paranoia, waandenkbeelden of geheugenproblemen. In die gevallen kregen de patiënten antipsychotica, antidepressiva of andere psychotrope medicijnen.

In 16 procent van de gevallen was dat echter niet het geval. De patiënten hallucineerden, maar waren verder geestelijk gezond.

Nadat de suppletie met vitamine B12 was begonnen, waren de hallucinaties binnen twee maanden bij driekwart van de patiënten verdwenen. Bij het resterende kwart was sprake van een verbetering, maar de hallucinaties verdwenen niet volledig.

Als patiënten ook andere symptomen hadden, verbeterden ook die in de meeste gevallen door suppletie met vitamine B12. Dat gebeurde pas nadat de hallucinaties waren verdwenen.

Een tekort aan vitamine B12 gaat vaak gepaard met bloedarmoede. Bloedarmoede kwam voor bij slechts 32 procent van de gevallen. Dat betekent dat de meeste patiënten niet de klassieke symptomen hadden van een tekort aan vitamine B12.

Testen op tekort
Blom concludeert dat psychiaters die iemand met hallucinaties behandelen ook moeten denken aan de mogelijkheid van een tekort aan vitamine B12. Tests kunnen daarover uitsluitsel geven.

Die tests zijn vooral relevant als de patiënt behoort tot een groep met een verhoogd risico. Welke groepen dat zijn, vertelt de tabel hieronder.