De plastics die we jaarlijks met tientallen miljoenen tonnen in het milieu dumpen, [Nature. 2024 Sep;633(8028):101-8.] maar ook de plastics in onze omgeving, breken voortdurend af in piepkleine stukjes kunststof. Via onze voeding accumuleren die in ons lichaam. Wie zich daarover zorgen maakt, is misschien geïnteresseerd in het Japanse onderzoek dat in 2025 verscheen in Scientific Reports. Volgens dat onderzoek verwijdert suppletie met chitosan microplastics uit het lichaam.

Microplastics
Microplastics zitten in voedingsmiddelen, maar de concentraties en de typen microplastics lopen volgens de beschikbare studies fiks uiteen. Dat komt onder meer doordat elke studie weer andere types microplastics meet. Toen Zuid-Koreaanse onderzoekers in 2024 alle beschikbare analyses op een rijtje zetten, gaven ze de kwaliteit van de gemiddelde studie een zesje. [Rev Environ Health. 2024 Oct 22;40(2):371-92.]

Afijn. We moeten roeien met de riemen die we hebben. Op basis van de Zuid-Koreaanse review konden we de onderstaande tabel maken, die een idee geeft in welke voedingsmiddelen de meeste microplastics zitten. Klik erop voor een grotere versie.

Op de eerste plaats staat gebotteld water.

Zoals je ziet hebben de onderzoekers de stukjes microplastics gewoon geteld. Het is nog niet goed mogelijk om de concentratie microplastics op een andere manier te tellen. Het ontbreken van een meer objectieve methode is trouwens ook weer een reden van de matige kwaliteit van het onderzoek.

Volgens een Duits onderzoek uit 2018 komen de microplastics in gebotteld water voornamelijk uit de PET-flessen waarin veel van dat water is verpakt. [Water Res. 2018 Feb 1:129:154-62.] Tijdens het vullen, transporteren, schudden, knijpen, openen en sluiten van de fles ontstaan mechanische wrijvingskrachten die microscopische plasticdeeltjes losmaken.

Hetzelfde gebeurt trouwens bij het los- en vastschroeven van de dop. Die is vaak van polypropyleen.

We hebben het overigens over de PET-flessen die worden hergebruikt. In water uit de kraan [Blank], water uit kartonnen pakken, water uit glas en water uit wegwerpflessen zitten veel minder microplastics.

Het ligt voor de hand dat ook in frisdrank die is verpakt in PET-flessen veel microplastics kunnen zitten. Wie zich zorgen maakt over microplastics zou in ieder geval kunnen beginnen met het schrappen van producten in gerecyclede PET-flessen. Die maatregel kan de blootstelling aan microplastics met 70-90 procent verminderen.

Chitosan
Ook het weren van water en frisdrank uit PET-flessen zal niet voorkomen dat je via voeding microplastics binnenkrijgt. Volgens een Japanse dierstudie die in 2025 verscheen in Scientific Reports kan suppletie met chitosan wel ervoor zorgen dat je minder van die microplastics opneemt. Meer over chitosan lees je hier.

De Japanners gaven labratten gedurende 6 dagen voer waarin ze microplastics hadden gestopt. Vervolgens verdeelden ze de proefdieren over 5 verschillende groepen. Deze 5 groepen kregen allemaal verschillend voer, vertelt de tabel hieronder.

Toevoeging van microplastics aan het voer zorgde ervoor dat de ratten via hun keutels ook meer microplastics uitscheidden. De uitscheiding van microplastics was significant hoger bij de ratten die ook chitosan kregen.

Toen de Japanners na de suppletieperiode keken hoeveel microplastics ze terugvonden in het maag-darmkanaal van de proefdieren in de controlegroep, vonden ze ongeveer 12 procent van de microplastics terug. Bij de ratten die chitosan hadden gekregen, vonden de onderzoekers 'slechts' 6 procent van de microplastics terug.

Mechanisme
De onderzoekers vermoeden dat chitosan in de maag met microplastics gel-aggregaten vormt. De darmen kunnen die aggregaten niet opnemen - en dus verlaten microplastics met de ontlasting het lichaam.

Meer
Het Japanse onderzoek levert proof of principle, maar nog geen bewijs dat mensen ook echt iets aan chitosan hebben. In het bericht dat we binnenkort opladen, hebben we dat bewijs wel. Of iets dat er toch heel erg veel op lijkt.