We gaan nog even door over het effect van suppletie met chitosan op de opname van microplastics. Gisteren schreven we over een Japanse dierstudie, vandaag lazen we een Italiaans humaan onderzoek. Volgens dat onderzoek zorgt een dosis van 800 milligram chitosan ervoor dat mensen 45 procent meer microplastics uitscheiden. Minstens 45 procent, moeten we eigenlijk zeggen.

Over microplastics
Mensen krijgen microplastics vooral binnen via hun voeding, maar je kunt microplastics ook inademen. [J Expo Sci Environ Epidemiol. 2024 Mar;34(2):185-96.] Vooral in de lucht van gesloten ruimten waar veel mensen heen en weer lopen is de concentratie microplastics hoog. Uit de kleding van bewegende mensen komen veel microplastics vrij.

Nou ja, veel... Via voeding krijg je minstens duizend keer meer microplastics binnen dan via de lucht. Als we het het hebben over de mogelijke gezondheidseffecten van microplastics, hebben we het dus vooral over voeding.

De schattingen van de dagelijkse inname van microplastics in de wetenschappelijke literatuur lopen enorm uiteen, maar de hoogste ramingen komen uit op een blootstelling van enkele honderden milligrammen per dag.

Daarbij moet je wel bedenken dat voeding voor zover we weten vooral relatief grote plasticdeeltjes bevat. Dan hebben we het over deeltjes van 50 micrometer en groter.

Het lichaam neemt die grote deeltjes niet op.

Iets kleinere plasticdeeltjes in de voeding, van 20-50 micrometer, accumuleren in de darmen. Bij gezonde mensen dringen ze niet of nauwelijks verder door in het lichaam, maar dat neemt niet weg dat ze mogelijk de darmwand kunnen beschadigen en de microflora kunnen verstoren. [Part Fibre Toxicol. 2025 Nov 6;22(1):29.]

Nog kleinere plasticdeeltjes in de voeding, van 5-10 micrometer en kleiner, worden volgens in vitro-studies wel opgenomen door darmcellen. [Toxicol In Vitro. 2021 Feb:70:105021.]

In het bloed vind je eigenlijk alleen microplastics die kleiner zijn dan 1 micrometer. [Eco Environ Health. 2023 Aug 21;2(4):195-207.] [Environ Int. 2022 May:163:107199.] Als je een pietje precies bent, heb je het dan niet meer over microplastics, maar over nanoplastics.

We weten eigenlijk nog niet waar die nanoplastics vandaan komen. Waarschijnlijk komen ze uit de voeding, maar we weten niet in hoeverre de nanodeeltjes al in voeding aanwezig zijn of in het lichaam ontstaan door afbraakprocessen.

Het is wel duidelijk welk orgaan het meest kwetsbaar voor nanoplastics is. Onderzoekers vinden de hoogste concentratie nanoplastics in de hersenen. [Nat Med. 2025 Apr;31(4):1114-9.] Dan hebben we het over nanoplastics van 100 tot 200 nanometer (da's hetzelfde als 0.1 tot 0.2 micrometer).

Hoe dan ook, microplastics en nanoplastics dringen dieper het lichaam in naarmate ze kleiner zijn. En dat maakt suppletie met chitosan zo interessant.

Studie
In 2025 publiceerde de Italiaanse chemicus Claudio Casella, die is verbonden aan de University of Pavia, een kleine humane studie waaraan tien proefpersonen meewerkten. Die proefpersonen kregen bij twee gelegenheden een identieke maaltijd met dus ook een identieke hoeveelheid microplastics.

Bij één gelegenheid slikten de proefpersonen vlak voor hun maaltijd echter 800 milligram chitosan. Dat is een redelijke hoeveelheid.

Op de dag, dus 12 uur na de maaltijd, vingen de proefpersonen hun ontlasting op. De onderzoekers bepaalden daarin de concentratie microplastics.

Resultaten
Nadat de proefpersonen chitosan hadden ingenomen, scheidden ze 45 procent meer microplastics uit dan zonder chitosan.

Klik op de tabel hieronder voor een grotere versie.

De onderzoekers konden deeltjes detecteren van 20 tot 500 micrometer. Ze konden achterhalen dat chitosan microplastics beter wegving naarmate de deeltjes kleiner waren. Het zou zomaar kunnen dat nanodeeltjes nog beter werden weggevangen door chitosan, maar helemaal zeker weten doen de Italianen dat niet.

In de zure omgeving vormt chitosan een netwerk van positief geladen oplosbare polymeren. Die polymeren kunnen zich vastmaken aan de microplastics en daarmee gels vormen. Die gels zijn niet meer oplosbaar en kunnen de darmwand niet meer passeren.

Conclusie
De Italianen vermoeden dat er inmiddels genoeg microplastics in mensen aanwezig zijn om ziekten in de hand te werken.

Op basis van dierstudies en metingen in mensen denken ze dat blootstelling aan forse doses microplastics niet alleen neuropsychiatrische symptomen als angst en depressie kan veroorzaken, maar ook hormonale verstoringen, vaatziekten, lever- en pancreasafwijkingen, long- en darmklachten en huid- en oogproblemen. Ze hebben voor die groep nieuwe ziekten al een naam bedacht: het Microplastic Syndrome. [Microplastics. 2025;4(4):93.]

Als dat syndroom ook echt bestaat, hebben de Italianen dus alvast een behandeling. En je raadt het al: daarop hebben de Italianen dus maar alvast patent aangevraagd. Want ook in het Italiaanse Pavia gaat voor niks de zon op.

De studie die we vandaag bespreken vertelt overigens nog niets over het effect van chitosan op de hoeveelheid microplastics in het lichaam. Binnenkort laden we een bericht op waaruit blijkt dat zo'n effect er wel degelijk is.