Een week geleden schreven we over de positieve effecten van salie - andere naam: Salvia officinalis - op de cognitieve vermogens van mensen met een milde vorm van dementie. Salie laat ook de hersenen van jonge mensen beter werken als die moeten presteren onder stress.

Studie
In 2006 publiceerden psychologen van de University of Northumbria in de UK een trial waarin 30 studenten fungeerden als proefpersoon. De psychologen testten de studenten op drie verschillende dagen. Ze gebruikten daarvoor de Defined Intensity Stress Simulator. Dat is een test waarbij de studenten door elkaar vier verschillende psychologische standaardtests moeten oplossen.

De proefpersonen zien de vier tests continu en tegelijkertijd op een computerscherm. Het scherm geeft aan wat ze moeten doen.

De Defined Intensity Stress Simulator is geschikt om mentale flexibiliteit te meten en geeft ook nogal wat stress. De test, die twintig minuten duurt, zegt ook iets over het vermogen om te presteren onder stress.

Op de ene testdag slikten de studenten een uur voordat de test begon een placebo. Op een tweede dag kregen ze capsules met daarin 300 milligram poeder van gedroogde bladeren van Salvia officinalis. Op een derde testdag kregen de studenten 600 milligram poeder.

De onderzoekers kregen het poeder van hun sponsor, het Britse MedicHerb. Over dat bedrijf en over hun assortiment kunnen we niets zinnigs zeggen. We vermoeden dat MedicHerb niet meer bestaat.

Actieve stoffen
Volgens de analyses die we hebben kunnen vinden, zijn carnosic acid en rosmarinic acid qua concentratie de voornaamste actieve stoffen in gedroogde bladeren van salie.

Volgens in vitro-onderzoek remmen carnosic acid en rosmarinic acid acetylcholinesterase, het enzym dat acetylcholine afbreekt. [Plants (Basel). 2022 Feb 14;11(4):514.]

Dat gebeurt echter in hoge concentraties, die je niet zult vinden in het lichaam van gebruikers van supplementen met Salvia officinalis.

Als je salieblad droogt, oxideert carnosic acid. Daardoor ontstaan stoffen als carnosol, rosmanol en isosorosmanol. Die stoffen remmen acetylcholinesterase al in lage concentraties die je wellicht wel aantreft bij mensen die gedroogde salie consumeren. [Arch Pharm (Weinheim). 2025 Mar;358(3):e2400909.]

De onderzoekers gebruikten capsules. Lezers die willen experimenteren met saliepoeder uit de toko of zelf salie drogen kunnen zichzelf een derde van een theelepeltje toedienen. Dat is ongeveer 600 milligram. Het is toevallig precies de effectieve dosis volgens de publicatie waar we je vandaag vervelen.

Resultaten
De 300 milligram-dosis had geen positief effect, de 600 milligram-dosis wel.

Normaliter worden de totaalscores op de Defined Intensity Stress Simulator hoger naarmate proefpersonen de test vaker uitvoeren. Dat gebeurde in deze studie ook.

Maar zoals je in de onderstaande tabel ziet, nemen de scores ongeveer twee keer sneller toe bij de 600 milligram-dosis dan onder de andere condities. Het effect van die dosis is klein tot middelgroot.

Klik op de tabel voor een grotere versie.

Mechanisme
Als proefpersonen de Defined Intensity Stress Simulator-test uitvoeren, zakt hun alertheid. Na inname van de 600 milligram-dosis bleef die alertheid echter constant.

Dat zou wel eens het gevolg kunnen zijn van een verhoogde activiteit van de neurotransmitter acetylcholine. In de gedroogde saliebladeren zaten immers stoffen die de afbraak van die stof afremmen.