In Europa hebben traditionele genezers vrouwen met overgangsklachten eeuwenlang behandeld met thee van salie of, zoals die plant officieel heet, Salvia officinalis. De opkomst van de farmaceutische industrie met zijn hormoonpreparaten maakte daaraan een einde. Toch kan Salvia officinalis overgangsklachten drastisch reduceren, rapporteerden Zwitserse onderzoekers in 2011.

Studie
We zeggen het maar meteen. Het onderzoek dat in 2011 verscheen in Advances in Therapy is gesponsord. De eerste auteur en de onderzoeksleider stonden bovendien op de loonlijst van A. Vogel, de producent van het bestudeerde Salvia officinalis-extract en het bedrijf dat het onderzoek opzette en betaalde.

Aan het onderzoek werkten 69 menopauzale vrouwen van 50-65 jaar mee. Ze hadden minstens vijf opvliegers per dag. Gedurende acht weken slikten ze elke dag een tablet met 280 milligram extract van Salvia officinalis. Er was geen placebogroep.

Als je zelf bladeren van salie droogt en vermaalt tot een poeder, heb je ongeveer een gram nodig om evenveel actieve stoffen binnen te krijgen als er in 280 milligram A. Vogel-extract zitten. Da's een half theelepeltje.

Thujon
Het Salvia-extract van A. Vogel is gezuiverd van thujon. In Salvia officinalis zitten kleine hoeveelheden alfa- en bèta-thujon. In hoge concentraties zijn vooral alfa-thujon en in mindere mate bèta-thujon giftig.

Alfa- en bèta-thujon blokkeren de werking van GABA. Gebeurt dat in sterke mate, dan resulteert dat in epileptische aanvallen, hartritmestoornissen en zelfs het stopzetten van de ademhaling. De dosis waarbij dat gebeurt, ligt ergens tussen de 700 en 2000 milligram. In zo'n hoge dosering beschadigt thujon trouwens ook de lever.

Het is ondenkbaar dat dit gebeurt bij mensen die gedroogde Salvia officinalis consumeren. Daarin zit hooguit 1 tot 3 milligram thujon. Maar om gedoe met overheden, consumentenorganisaties en influencers te voorkomen, heeft het Vogel-concern thujon uit voorzorg uit zijn Salvia-extract verwijderd. In veel landen mogen producten met flinke hoeveelheden thujon niet op de markt komen.

In Salvia lavandulifolia, de Zuid-Europese variant van Salvia officinalis, zit nauwelijks thujon. Ook als je thee zet van Salvia officinalis met water dat niet warmer is dan 70-90 graden, zit daarin praktisch geen thujon. In koudgezette thee zit zelfs helemaal geen thujon.

Resultaten
Na 8 weken suppletie was het aantal opvliegers afgenomen met 81 procent en duurden de opvliegers korter. De gemiddelde ernst van de opvliegers nam af van 'matig' naar 'mild'.

Klik op de tabellen hieronder voor een grotere versie.

Het supplement verminderde de ernst van het totaal van menopauzale symptomen met meer dan 40 procent. Die verschuiving kwam vooral op het conto van de psychologische symptomen, zoals angst, irritatie, depressie en vermoeidheid.

Mechanisme
Opvliegers ontstaan als door het wegvallen van estradiol het deel van de hypothalamus dat de temperatuur van het lichaam regelt niet meer goed functioneert.

Carnosic acid, carnosol, rosmarinic acid en 1,8-cineol in Salvia officinalis remmen het enzym acetyl-cholinesterase, waardoor in de hersenen de activiteit van acetylcholine toeneemt. Daardoor gaat de hypothalamische thermostaat weer beter werken.

Conclusie
Volgens de onderzoekers heeft hun onderzoek gezorgd voor "a scientific rationale for sage's use in folk medicine, offering a valuable option for patients and healthcare providers seeking alternative approaches to treatment of menopausal hot flushes and climacteric complaints."

"Further rigorous research to confirm the findings is suggested."

Dat klopt natuurlijk.

Binnenkort meer.